Monumentu Nazional izendatua, Iruñeko Zitadela Espainiako Errenazimentuko arkitektura militarraren adibiderik onenetakoa da eta Europako defentsa-multzo nabarmena. Bere eraikuntza 1571n hasi zen, Filipe II.aren erregealdian, Giacomo Palearo ingeniari militarraren, “El Fratín” ezizenez ezagutzen zenaren, planoei jarraituz. Anberesko Zitadelak inspiratuta, bere diseinu pentagonala, izkinetan bost bastioi zituena, garai hartako gerra-teknika berrietara egokitu zen, artilleria-suari aurre egiteko diseinatua.
Jatorriz, Zitadelaren barnealdea komunitate militar txiki baten antzera antolatuta zegoen, kale erradialak plaza zentralean edo desfile-zelaian elkartzen zirela.
1888an, bere bi bastioi eta errebelin bat partzialki eraitsi ziren hiriaren lehen hedapenari lekua egiteko. 1964an Udalari eman zioten Zitadela eta inguratzen duen berdegune guztia espazio paregabe bihurtuko da Iruñeko biztanleentzat, historia, kultura eta natura uztartuz.
